SEL

wydawnictwo

Ernest Henry Shackleton

 

(1874 – 1922) urodził się w Ballitore w Irlandii. Po ukończeniu w 1890 r. Dulwich College rozpoczął służbę w marynarce handlowej gdzie otrzymał nominację na porucznika w Brytyjskiej Marynarce Handlowej.

W latach 1901-1902 brał udział w zorganizowanej przez Królewskie Towarzystwo Geograficzne Narodowej Antarktycznej Ekspedycji, która wyruszyła na statku „Discovery” pod dowództwem Roberta Falcona Scottana Antarktydę. Podczas wyprawy Shackleton wraz z Scottem i Edwardem Wilsonem próbowali dojść do bieguna południowego. Na 82°17´ długości geograficznej południowej, 857 km od bieguna zmuszeni byli zawrócić. Ekspedycja była niedostateczne zaopatrzona w żywność i przygotowana (np. badacze nie potrafili kierować swoim psim zaprzęgiem), Shackleton w drodze powrotnej cierpiał na szkorbut a Wilson na odmrożenia.

W latach 1907-1909 Shackleton dowodził Brytyjską Antarktyczną Ekspedycją na Antarktydę. Badacze wyruszyli na statku „Nimrod” by zdobyć biegun południowy. Baza została rozbita na Wyspie Rossa na przylądku Royds. Podczas wyprawy zdobyta została góra Erebus, zlokalizowano Magnetyczny Biegun Południowy (1909 r. Douglas Mason, Edgeworth Dawid i MacKay) oraz znaleziono przejście prze Lodowiec Beardmore. Shackleton, Wild, Marshal i Adams dotarli w owym czasie najdalej na południe - do 88°23´ długości geograficznej oddalonego od bieguna tylko o 180 km. Ze względu na wyczerpanie członków ekspedycji i braki żywnościowe byli zmuszeni zawrócić. Podczas wedrówki przeszli 1700 mil.

W latach 1914-1917 Shackleton dowodził Imperialną Transantarktyczną Ekspedycją, która wyruszyła na statkach: „Endurance” z Anglii i „Aurora” z Tasmanii, w celu przemierzenia Antarktydy przez Biegun Południowy od Morza Wedella do Morza Rossa (1800 mil). Ekipa z „Endurance” pod osobistym dowództwem Shackletona miała przebyć Antarktydę, natomiast ekipa „Aurory” miała dostarczyć jej prowiant w czasie drogi z bieguna do Morza Rossa.

„Endurance” wypłynął z wyspy Georgia Południowa 5 grudnia1914 r., jego celem była zatoka Vahsel, skąd miała wyruszyć transantarktyczna ekspedycja i gdzie miała powstać baza dla wypraw naukowych. Już po dwóch dniach podróży na południe wpłynęli w lodowy pak. 18 stycznia statek na Morzu Rossa został ostatecznie uwięziony w lodzie na pozycji 76°34'S, 31°30'W. „Endurance” dryfował w paku lodowym 1186 mil morskich do czasu aż po 281 dniach 27 października 1915 r. na pozycji 69°5'S, 51°30'W został zmiażdżony przez kry i zaczął tonąć. 28 członków załogi rozbiło obóz na lodzie 346 mil od wyspy Pulet – najbliższego miejsca gdzie można był znaleźć zmagazynowaną żywność i schronienie. Statek ostatecznie zatonął 21 listopada. Gdy kra, na której rozbitkowie obozowali zdryfowała tak daleko na północ w kierunku otwartego oceanu, że zaczęły pękać kry i otworzyły się obszary czystej wody, 9 kwietnia 1916 r. zwodowali trzy szalupy i dopłynęli 15 kwietnia do Wyspy Słoniowej. Stamtąd Shackleton wraz z pięcioma członkami ekspedycji wyruszył 24 kwietnia i zdołał w ciągu 17 dni przepłynąć 800 mil morskich po najbardziej niebezpiecznych morzach świata na Południowa Georię (10 maja) na 7-metrowej szalupie „James Caird”. Shackleton wrócił po pozostałych członków załogi na Chilijskim statku „Yelco” 30 sierpnia 1916 r. po wcześniejszych trzech nieudanych akcjach ratunkowych.

W grudniu 1916 r. Shackelton przypłynął do Nowej Zelandii, a stamtąd w styczniu 1917 r. na Wyspę Rossa po pozostałych tam członków pomocniczej ekspedycji „Aurory", którzy zdołali dostarczyć, pomimo niespotykanych przeciwności, prowiant w wyznaczone wcześniej miejsca dla nigdy nieodbytej transantarktycznej przeprawy Shackeltona.

W 1921 r. Shackleton wyruszył na nową ekspedycję, której celem było opłynięcie Antarktydy. Shackleton zmarł na atak serca na statku „Quest” podczas postoju przy Georgii Południowej 5 stycznia 1922 r. Tam też został pochowany w Grytviken.

Więcej o Shackletonie zob.: http://www.south-pole.com/p0000097.htm

Autentyczne fotografie Franka Hurleya z wyprawy „Endurance” zob.: http://www.kodak.com/US/en/corp/features/endurance/home/index.shtml

 

 

Źródło: Opracowanie własne, zdjęcie: Antarctica 6400px from Blue Marble.jpg, Wikipedia

 

 

Dla naukowych odkryć dajcie
mi Scotta, dla prędkości
i sprawności dajcie mi
Amundsena, ale gdy nastąpi
katastrofa i stracicie wszelką
nadzieję, padnijcie na kolana
i módlcie się o Shackletona
.

 

  

 

Edmund Hillary

 

(pierwszy zdobywca Mount Everestu, dotarł do bieguna południowego, przeszedł w poprzek Antarktydę)

Imię Sir Ernesta Shackletona
na zawsze zapisało się złotymi zgłoskami w historii antarktycznych wypraw badawczych.

Roald Amundsen
(pierwszy zdobywca bieguna południowego)